Osoby z tatuażem na rynku pracy – cz. V

Część pierwsza: Osoby z tatuażem na rynku pracy – cz. I
Część druga: Osoby z tatuażem na rynku pracy – cz. II
Część trzecia: Osoby z tatuażem na rynku pracy – cz. III
Część czwarta: Osoby z tatuażem na rynku pracy – cz. IV

Osoby z tatuażem na rynku pracy – cz. V

Motywacje, znaczące dla „ja” aspekty cielesności

Kolejny z podrozdziałów mojej pracy chciałabym poświęcić motywacjom. „Motywację należy raczej rozumieć jako zasadnicze >>poczucie<< jednostki, na które składają się różne nieświadome nastawienia, jak również bardziej bezpośrednie impulsy” 23. Wspomniane wcześniej nawyki, działania powtarzalne w życiu codziennym nie są bezpośrednio motywowane. W takich sytuacjach kierujemy się powodami, dla których robimy „coś” – potrzeby, chęci. Motywy łączą się z bezpieczeństwem ontologicznym 24 (w podrozdziale pierwszym wspominałam o budowaniu zaufania rodziców u dziecka), a raczej z poczuciem zagrożenia tego bezpieczeństwa. Motywy kojarzymy z emocjami dotyczącymi relacji zaufania 25 . Relacje są przesycone emocjami, które oddziałują na więzi z innymi. Skutkami wywołanymi zagrożeniem bezpieczeństwa ontologicznego mogą być uczucie winy, wstydu. To pierwsze pojawia się wtedy, gdy to, co robi jednostka nie odpowiada temu, czego oczekują od niej inni (np. obawa, że jest się niegodnym partnerem dla osoby, w której ulokowało się swoje uczucia). Osoba odnosi wrażenie, że postąpiła niewłaściwie. Poczucie winy wywoływane jest przez strach, może dotyczyć zarówno czynów, jak i myśli, dlatego może być związana z aktami dokonanymi oraz niedokonanymi.

Wina może zostać „unieważniona” poprzez zadośćuczynienie i odnosi się w dużej mierze jedynie do fragmentów zachowania 26. Wstyd 27 może mieć mniejszy wpływ na tożsamość, choć bezpośrednio jej dotyczy. Pojawia się wtedy, gdy jednostka odczuwa upokorzenie bądź nieadekwatność z powodu popełnionego czynu lub wtedy, gdy nie jest zadowolona z siebie. Może mieć wymiar publiczny, ponieważ skupia się na ciele, a ciało jest „zewnętrzne”, a przez to widoczne dla publiczności. Wstyd, bardziej niż poczucie winy, oddziałuje na zaufanie, ponieważ oznacza lęk, a przez to przekłada się na dziecięcy lęk przed odrzuceniem. By komuś zaufać, najpierw musimy wykształcić w sobie fundamentalne poczucie bezpieczeństwa względem danej osoby. Przykładowo, gdy w dzieciństwie matka dziecka często wyjeżdżała i zostawiała dziecko pod opieką innych, będzie odczuwać ono lęk przed opuszczeniem przez matkę w przyszłości, a to dlatego, że, jak wspomniałam wcześniej, wszystko, co ma wpływ na jednostkę w jej początkowym życiu, przekłada się na wszelkie późniejsze relacje.

Świat dla dziecka jawi się jako uporządkowany (również dzięki reżimom – elementom samodyscypliny), ma dawać mu oparcie. Jakiekolwiek przeżycie wstydu może skutkować mniejszym zaufaniem do osób, wobec których wstyd ten jest przeżywany (np. poczucie, że krzywdzi się osobę kochaną). Uczuciem, które jest jakby lustrzanym odbiciem wstydu, jest duma, którą można przyrównać do poczucia własnej wartości 28. Poczucie to należy w sobie nieustannie kontrolować, by zapewnić sobie ochronę, jednolitość, spójność tożsamości. Duma jest oparta na więzi społecznej, toteż wpływ na poczucie naszej własnej wartości mają inni, z którymi wchodzimy w interakcje.

Kolejno chciałabym się skupić na wyglądzie zewnętrznym ciała, rozumianym jako – „wszystkie cechy zewnętrzne, w tym strój i ozdoby, które są dla danej jednostki i innych osób widoczne i stanowią zazwyczaj wskazówki do interpretacji jej zachowań”29. Na wygląd zewnętrzny oddziałuje sposób bycia, ponieważ determinuje to, co dana osoba robi dzięki wyglądowi w codziennym życiu. Mówiąc to inaczej, sposób bycia wpływa na to, jak jednostka wykorzystuje ciało w codziennych sytuacjach. Normy dotyczące wyglądu zewnętrznego zmieniały się w czasie. Wcześniej, ze względu na panujące nakazy, aparycja była znormalizowana. Nie znaczy to, że wszelkie ozdoby, czy „zabiegi” mające na celu upiększenie człowieka były zakazane, lecz były ograniczone w stosunku do tego, czego chciały jednostki. W czasach współczesnych wygląd, a przede wszystkim strój, jest już dużo bardziej swobodny. Jest coraz mniej miejsc, gdzie wymagana kreacja jest bardzo określona. Przede wszystkim wpływ na to mają reklamy, panująca moda, zasoby ekonomiczne.

Oprócz tego, że wygląd jest odbiciem tożsamości jednostki, służy identyfikacji płci, a także pozycji klasowej 30. Poprzez to, jak wygląda jednostka, ukazuje swoje „ja”, ponieważ to wygląd winien być odbiciem „ja”, a nie odwrotnie. Można też przyjąć tezę, że nie ma jednego „ja”, lecz szereg „ja” w określonych sytuacjach, kiedy czynniki wymuszają na jednostce odpowiednie zachowanie. Osoba zmuszona jest wtedy modyfikować swój sposób bycia, a co za tym idzie – swój wygląd zewnętrzny. Przykładowo, gdy w pracy wymagany jest określony „uniform”, nie jest to już nieskrępowany strój. Sposób bycia, pomimo różnych sytuacji interakcyjnych, jest względnie stały i pozwala on na utrzymanie wrażenia, że to, co czuje, myśli, robi jednostka jest zgodne z tym, co pokazuje jej wygląd zewnętrzny 31. Jednak i sposób bycia, i wygląd, muszą być ze sobą spójne, a nie być osobnymi „bytami”, które są pozostawione same sobie.

Bibliografia:

22 Dziuban A., Gry z tożsamością. Tatuowanie ciała w indywidualizującym się społeczeństwie polskim, Toruń, 2013
23 Giddens A., Nowoczesność i tożsamość, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa, 2001
24 Bezpieczeństwo ontologiczne – poczucie trwania i porządku zdarzeń, w tym zdarzeń wykraczających poza obszar bezpośredniego doświadczenia jednostki – Giddens A., op.cit.
25 Relacje zaufania – tworzenie więzi społecznych, czyli naładowanych emocjonalnie stosunków zależności od innych, których początkiem są relacje z opiekunami. Wcześnie ustanowione z opiekunami więzi, które znajdują oddźwięk we wszystkich późniejszych bliskich relacjach jednostki, są bogate we wszelkiego rodzaju gesty emocjonalne. Mimo że małe dziecko nie wie jeszcze, co to jest „emocja”, i niezależnie od tego, że – jak wykazują konstruktywistyczne interpretacje – sens emocji zależy od kontekstu, reakcje emocjonalne są typowym elementem jego życia –
25 Giddens A., op.cit.
26 Giddens A., op.cit.
27 Wstyd- oznacza lęk, czy narracja, dzięki której jednostka utrzymuje spójną biografię, istotnie odpowiada rzeczywistości – Giddens A., op.cit.
28 Duma – pewność co do słuszności i wartości własnej narracji tożsamościowej – Giddens A., Nowoczesność i tożsamość, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa, 2001
29 A. Giddens, op.cit.
30 A. Giddens, op.cit. 31 Giddens A., Nowoczesność i tożsamość, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa, 2001

 

Leave A Reply

Navigate